محتوای آموزشی با رویکرد تحریریه سلامت
مغز و اعصاب

خوانش پریشی ( Dyslexia ) (علائم , تشخیص , درمان)

تعریف دیسلکسیا کلمه dyslexia  از واژه یونانی dys به معنای ضعیف یا ناکافی گرفته شده و کلمه lexisبه معنای کلمات یا زبان است . خوانش پریشی یک اختلال یادگیری است که با مشکل در پردازش ادامه مطلب

آخرین به‌روزرسانی: 2026-07-10بازبینی تحریریه سلامت7 دقیقهراهنمای آموزشی بیمارمحور
تصویر آموزشی مرتبط با موضوع مقاله
بازبینی تحریریه سلامت این راهنما با لحن آموزشی و بدون توصیه درمانی فردی تنظیم شده است.

آخرین بازبینی: 2026-07-10 · زمان مطالعه: 7 دقیقه

خلاصه سریع
  • تعریف دیسلکسیا کلمه dyslexia  از واژه یونانی dys به معنای ضعیف یا ناکافی گرفته شده و کلمه lexisبه معنای ک
  • نکات هشدار را جداگانه بررسی کنید.
  • تصمیم درمانی باید با پزشک هماهنگ شود.

خوانش پریشی ( Dyslexia ) (علائم , تشخیص , درمان)

فهرست مطالب 1. [تعریف دیسلکسیا](#تعریف-دیسلکسیا)- [تشریح](#تشریح)- [علل وعلایم](#علل-وعلایم) * [علایم متداول خوانش پریشی عبارتند از :](#علایم-متداول-خوانش-پریشی-عبارتند-از) - [تشخیص](#تشخیص)- [درمان](#درمان)- [پیش آگهی](#پیش-آگهی)- [سوالات متداول در مورد Dyslexia](#سوالات-متداول-در-مورد-dyslexia) * [آیا می توانم فرزندم را از نظر خوانش پریشی در منزل تست کنم ؟](#آیا-می-توانم-فرزندم-را-از-نظر-خوانش-پریشی-در-منزل-تست-کنم)* * [چه رنگ هایی برای خوانش پریشی بد است ؟](#چه-رنگ-هایی-برای-خوانش-پریشی-بد-است)* * [چگونگی درمان خوانش پریشی](#چگونگی-درمان-خوانش-پریشی)* * [مبتلایان به خوانش پریشانی در هنگام خواندن چه می بینند ؟](#مبتلایان-به-خوانش-پریشانی-در-هنگام-خواندن-چه-می-بینند)

**تعریف** دیسلکسیا

کلمه dyslexia  از واژه یونانی dys به معنای ضعیف یا ناکافی گرفته شده و کلمه lexisبه معنای کلمات یا زبان است . خوانش پریشی یک اختلال یادگیری است که با مشکل در پردازش کلمات به اطلاعات معنادار توصیف می شود . این موضوع در توانایی خواندن انعکاس می یابد .

چه زمانی مراجعه ضروری است؟

اگر علائم شدید، ناگهانی یا رو به بدتر شدن هستند، مطالعه آنلاین کافی نیست و باید راهنمایی پزشکی بگیرید.

**تشریح**

تقریبا یک قرن پس از معرفی اصطلاح خوانش پریشی در یک مجله پزشکی بریتانیایی در  سال 1986 ، تصور براین بود که این اختلال ناشی از مشکل پردازش بینایی است ؛ لذا به منظور بهبود ادراک بصری از انواع مختلف آموزش چشم استفاده شد که همگی ناموفق بودند. امروزه محققان می دانند که خوانش پریشی مشکلی است که از ناکارآمدی مغزی در تحلیل و پردازش صدای حروف (واج) و ترکیب آن ها با سرعتی که درک و تسلط امکانپذیر باشد نشات می گیرد. بنابراین برجسته ترین علامت خوانش پریشی مشکل در یادگیری خواندن است . با این وجود ، شاید مبتلایان به این اختلال نقایض زبانی بیشتری داشته باشند که به عنوان مثال می توان از مشکل در درک سریع گفتار ، مشکل پیروی از دستورالعمل های چندبخشی یا پیچیده ، مشکل به خاطرسپاری موضوعات به ترتیب صحیح نام برد . به دلیل دشواری پردازش صدای حروف ، این افراد به خوبی نمی توانند کلمات را هجی کنند. زمانی تصور می شد واژگونی حروف (مار به رام ) نشانه خوانش پریشی است اما درسال 2008 محققان دریافتند که اگرچه مبتلایان به این بیماری حروف را برعکس می کنند اما این مشکل برای همه افراد وجود دارد و فقط مختص خوانش پریشان نیست . اختلالات خواندن رایج ترین نوع اختلال یادگیری است و خوانش پریشی نیز شایع ترین اختلال خواندن محسوب می شود. بین 15 تا 20 درصد دانش آموزان دبستانی آمریکا مشکلات مداوم قابل ملاحظه ای در یادگیری خواندن ، روان خوانی یا خواندن درک مطلب دارند اما فقط 5 درصد برای کمک های ویژه در خواندن ارجاع می شوند. از این تعداد 75-65 درصد پسر هستند. ![خوانش پریشی و اثرات آن](https://medicpub.ir/wp-content/uploads/2020/09/dyslexia.jpg) خوانش پریشی و اثرات آن خوانش پریشی در تمامی نژادها وسطوح درآمدی وجود دارد اما بیشتر کودکان آفریقایی- آمریکایی مبتلا به خوانش پریشانی به اشتباه دچار عقب ماندگی ذهنی خفیف تشخیص داده می شوند. بسیاری از مبتلایان از هوش متوسط و بالاتر از متوسط برخوردارند و اما پیشرفت تحصیلی و استعداد ایشان تفاوت چشمگیری دارد ؛ هرچند این الزاما نشانه خوانش پریشی نیست . این اختلال با رشد وافزایش سن درمان نمی شود. اکثر کودکان مبتلا با وجود یادگیری راهکارهای مختلف برای حداقل سازی این اختلال ، در بزرگسالی نیز عملکرد ضعیف تری نسبت به همسالان خود دارند.

**علل وعلایم**

علت اصلی خوانش پریشی نامشخص است اگرچه تحقیقات انجام شده از ارثی بودن این اختلال حکایت دارند. محققان با استفاده از اسکن توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی عملکردی (fMRI) توانسته اند قسمت هایی از مغز را که در هنگام خواندن افراد مبتلا و سالم فعال می شوند ، ردیابی کنند. نتیجه گیری کلی ایشان این است که سازماندهی مغز مبتلایان به خوانش پریشی با افراد سالم تفاوت دارد و این تفاوت ساختاری منجر به کاهش تمرکز و توانایی پردازش و آنالیز سمبل نوشتاری صدای حروف به اطلاعات معنادار می شود . ![علایم خوانس پریشی](https://medicpub.ir/wp-content/uploads/2020/09/Dyslexia-Symptoms-2.jpg) علایم خوانس پریشی

علایم متداول خوانش پریشی عبارتند از :

* شناسایی حروف یا کلمات واحد * تجزیه کلمات به واج * ترکیب اصوات با کلمات معنادار با سرعت مناسب * درک مطلب * خواندن مزمن در پایین تر از سطح کلاس * املای صحیح * پیروی از دستورالعمل های پیچیده * گیج شدن با کلمات متضاد (بالا / پایین ، زود / دیر و غیره)

چک‌لیست آمادگی برای مراجعه

یادآوری تحریریه

این محتوا برای آموزش عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشک نیست. توصیه درمانی باید با شرایط فردی بررسی شود.

منابع و یادداشت تحریریه

در نسخه عملیاتی، این بخش محل نمایش منابع، تاریخ بازبینی و توضیح روش به‌روزرسانی مقاله خواهد بود. در این POC، متن نمونه فقط ساختار تحریریه را نشان می‌دهد.

  • محتوا برای سواد سلامت و آمادگی گفت‌وگو با پزشک نوشته شده است.
  • تصمیم درمانی باید با ارزیابی فردی و نظر پزشک انجام شود.

مطالب مرتبط