محتوای آموزشی با رویکرد تحریریه سلامت
گوارش و کبد

دیابت بی مزه ( علائم , نشانه ها , تشخیص , درمان )

دیابت بی مزه چیست ؟ دیابت بی مزه اختلالی نادر است و زمانی رخ می دهد که کلیه های فرد حجم غیرطبیعی و زیادی ادرار رقیق و بی بو تولید می کنند . در اکثر ادامه مطلب

آخرین به‌روزرسانی: 2026-07-10بازبینی تحریریه سلامت13 دقیقهراهنمای آموزشی بیمارمحور
تصویر آموزشی مرتبط با موضوع مقاله
بازبینی تحریریه سلامت این راهنما با لحن آموزشی و بدون توصیه درمانی فردی تنظیم شده است.

آخرین بازبینی: 2026-07-10 · زمان مطالعه: 13 دقیقه

خلاصه سریع
  • دیابت بی مزه چیست ؟ دیابت بی مزه اختلالی نادر است و زمانی رخ می دهد که کلیه های فرد حجم غیرطبیعی و زیادی ادرار
  • نکات هشدار را جداگانه بررسی کنید.
  • تصمیم درمانی باید با پزشک هماهنگ شود.

**دیابت بی مزه چیست ؟**

دیابت بی مزه اختلالی نادر است و زمانی رخ می دهد که کلیه های فرد حجم غیرطبیعی و زیادی ادرار رقیق و بی بو تولید می کنند . در اکثر افراد حجم ادرار تولیدی کلیه ها روزانه حدود 1 تا 2 کوارت است ؛ در نتیجه فرد مبتلا به دیابت بی مزه آب زیادی می نوشد . دیابت بی مزه و دیابت شیرین – دیابت نوع 1 و نوع2 – ارتباطی با هم ندارند ولی در هر دو حالت بیمار دچار تشنگی مداوم  و تکرر ادرار خواهد بود . دیابت شیرین باعث افزایش قند خون یا گلوکز خون می شود چون بدن نمی تواند برای تامین انرژیِ از گلوکز موجود در خون استفاده کند. میزان قندخون  مبتلایان به دیابت بی مزه نرمال است ؛ با اینحال کلیه ها قادر به حفظ تعادل مایعات بدن نیستند.

**کلیه چیست و چه می کند ؟**

کلیه ها دو اندام لوبیایی شکل با اندازه تقریبی یک مشت هستند که دقیقا زیر قفسه سینه در طرفین ستون فقرات قرار دارند . هر روز کلیه ها به طور معمول حدود 120 تا 150 کوارت خون را پالایش نموده و 1 تا 2 کوارت ادرار تولید می کنند که از مواد زاید  و مایعات اضافی تشکیل شده است . ادرار توسط لوله هایی به نام مجاری ادراری از  کلیه ها به مثانه جریان می یابد . مثانه ادرار را در خود ذخیره می کند هنگام تخلیه مثانه ، ادرار از طریق مجرایی به نام مجرای ادراری که در انتهای مثانه قرار دارد ، از بدن خارج می شود . کلیه ها روزانه به طور معمول 150 تا 150 کوارت خون را پالایش کرده و 1 تا 2 لیتر ادرار تولید می کنند . ![دیابت بی مزه](https://medicpub.ir/wp-content/uploads/2020/09/Diabetes-Insipidus1.jpg) دیابت بی مزه

چه زمانی مراجعه ضروری است؟

اگر علائم شدید، ناگهانی یا رو به بدتر شدن هستند، مطالعه آنلاین کافی نیست و باید راهنمایی پزشکی بگیرید.

**چگونه تعادل مایعات بدن برقرار می شود ؟**

بدن فرد با تعادل در مصرف مایعات و دفع مایعات اضافی ، تعادل مایعات بدن را برقرار می سازد. معمولا تشنگی میزان مصرف مایعات را کنترل کرده و ادرار مایعات اضافی را دفع می کند ، به علاوه افراد به دلیل تعریق ، تنفس یا اسهال نیز مایعات از دست می دهند. هورمون واوزپرسین یا آنتی دیورتیک (ضد ادارای) میزان دفع مایعات از طریق ادرار را کنترل می کند . وازوپرسین توسط هیپوتالاموس ، غده کوچکی در قاعده مغزترشح می شود . وازورپرسین ترشح شده در هیپوفیز خلفی ذخیره می شود و زمانی که حجم مایعات بدن کاهش یابد وارد جریان خون می شود . وازوپرسین به کلیه ها سیگنال می دهد تا از جریان خون مایع کم تری جذب کنند و در نتیجه ادرار کم تری تولید خواهد شد . زمانیکه حجم مایعات بدن افزایش یابد ، هیپوفیز میزان کم تری وازوپرسین آزاد می کند ولذا کلیه ها با حذف مایعات بیشتر از جریان خون ، ادرار بیشتری تولید می کنند .

**انواع دیابت بی مزه**

* مرکزی * نفروژنیک ( دیابت بی مزه ناشی از نارسایی کلیوی) * دیسپوژنیک (دیابت بی مزه با تشنگی مفرط) * بارداری هر نوع دیابت بی مزه علت خاصی دارد .

**دیابت بی مزه مرکزی**

دیابت بی مزه مرکزی زمانی اتفاق می افتد که به دلیل آسیب به هیپوتالاموس یا هیپوفیز ، ترشح ، ذخیره سازی و آزادسازی نرمال وازوپرسین مختل می شود ؛ در نتیجه این اختلال کلیه ها مایعات زیادی را از بدن خارج می کرده و حجم زیادی ادرار تولید می کنند. موارد ذیل از جمله علل آسیب به هیپوتالاموس یا هیپوفیز هستند : * عمل جراحی * عفونت * التهاب * تومور * آسیب سر دیابت بی مزه مرکزی می تواند ناشی از نقص ارثی ژن تولیدکننده وازوپرسین باشد  هرچند این مورد نادر است . در برخی موارد ، علت بیماری ناشناخته است .

چک‌لیست آمادگی برای مراجعه

یادآوری تحریریه

این محتوا برای آموزش عمومی است و جایگزین تشخیص یا درمان پزشک نیست. توصیه درمانی باید با شرایط فردی بررسی شود.

منابع و یادداشت تحریریه

در نسخه عملیاتی، این بخش محل نمایش منابع، تاریخ بازبینی و توضیح روش به‌روزرسانی مقاله خواهد بود. در این POC، متن نمونه فقط ساختار تحریریه را نشان می‌دهد.

  • محتوا برای سواد سلامت و آمادگی گفت‌وگو با پزشک نوشته شده است.
  • تصمیم درمانی باید با ارزیابی فردی و نظر پزشک انجام شود.

مطالب مرتبط